Feiten boven framing: reactie op artikel Omroep West over Wapendal

Vandaag publiceerde Omroep West een artikel over het plan van de gemeente Den Haag om de natuur naast Natura 2000-gebied Wapendal uit te breiden. De Partij voor de Dieren steunt dit plan, dat bijdraagt aan ecologische verbinding, natuurherstel en rust voor dieren in een kwetsbaar gebied.
 

Helaas bevat het Omroep West artikel meerdere feitelijke onjuistheden, onvolledige informatie en suggestieve formuleringen. Hoewel we de hoop hebben dat Omroep West het artikel nog zal corrigeren, staat het op dit moment nog online met veel onjuiste informatie. Daarom zetten we hieronder puntsgewijs een aantal beweringen uit het artikel op een rij die niet kloppen, en hoe het wél zit. 
 

Journalistiek en natuurbeleid hebben beide baat bij een open debat op basis van feiten. Aantoonbare onjuistheden passen daar niet bij.

❌ Misleidend: ‘Want een laag biodiverse natuur kan net zoveel CO₂ opnemen als natuur van goede kwaliteit. Het gaat dan meer om de oppervlakte van groen in de stad, maar die verandert niet met deze plannen.’

✅ Feit: Deze uitspraak, afkomstig van een door Omroep West geïnterviewde deskundige, is feitelijk onjuist. De essentie van het plan is dat er 3.000 m² groen bijkomt op de plek van een brede asfaltweg. Die weg verdwijnt en wordt deels vervangen door een (veel smaller) fietspad en deels door kruidenrijke, natuurversterkende beplanting. De stelling dat er geen extra groen bijkomt, wekt de indruk dat de geïnterviewde expert het plan niet kent.
 

❌ Misleidend: ‘Termen als ‘longen van de stad’ zijn allemaal vrij loos.’

✅ Feit: Als ‘deskundig’ gepresenteerde informatie, waar Omroep West geen feitelijke context bij geeft. 3.000 m² extra groen op zichzelf is misschien geen long, maar deze natuur staat ook niet op zichzelf. Het gaat om uitbreiding en versterking van de Stedelijke Groene Hoofdstructuur (SGH). Die groene hoofdstructuur vormt het fundament van een leefbaar en gezond Den Haag, zorgt voor betere luchtkwaliteit en een prettiger klimaat. Terwijl met regelmaat in de stad bomen in de SGH gekapt worden en soms SGH-gebieden bebouwd worden, is dit een (zeldzaam) voorbeeld van uitbreiding en herstel. Het versterkt juist deze stedelijke groene ‘longfunctie’, een term die dus wel degelijk inhoud heeft.

❌ Misleidend: ‘Waarom wil de gemeente per se vossen terug in dit kleine gebiedje midden in de stad?’

✅ Feit: Ook dit wordt als deskundige informatie weergegeven zonder feitelijke controle. Vossen komen al jarenlang bij Wapendal en in de omliggende wijken voor. De vos is een inheemse soort die zich aanpast aan stedelijke randen. Het plan beoogt niet ‘de vos terug te halen’, maar het leefgebied voor bestaande dieren te verbeteren, door meer ruimte en door verbindingen te versterken. Ook voor andere soorten zoals egels, padden en vele insectensoorten.

❌ Misleidend: De problemen van het Westduinpark gelden hier ook.

✅ Feit: In het artikel worden problemen als recreatiedruk en exotische plantensoorten aangehaald. Maar dat zijn vooral aangelegenheden van het Westduinpark. Wapendal is een afgesloten natuurgebied, kent geen recreatie en heeft slechts op beperkte schaal last van exoten.

Het project naast Wapendal is dan ook niet bedoeld om recreatiedruk te beperken, maar om de natuur uit te breiden en de ecologische verbinding in dit versnipperde gebied te herstellen. Dat is een fundamenteel andere situatie dan in het Westduinpark. 
 

❌ Misleidend: 'De onderbouwing daarvan komt in een verkeersbesluit. Maar wanneer dat besluit komt, is niet duidelijk.'

✅ Feit: Dat klopt niet. Het (voorgenomen) verkeersbesluit is al gepubliceerd voor de verschijningsdatum van het artikel van Omroep West. Het gaat om openbare informatie die ook via de projectwebsite en officiële gemeentelijke bekendmakingen beschikbaar is. 

Door te suggereren dat er nog geen besluit is of dat het onduidelijk is wanneer het komt, wordt feitelijke informatie genegeerd door Omroep West. Dit terwijl de informatie openbaar toegankelijk is via gebruikelijke kanalen.
 

❌ Misleidend: In de Natuurdoelanalyse (NDA) staat weinig over het samenvoegen van natuurgebieden, dus is het nut van deze maatregel onduidelijk.

✅ Feit: Dat is juist het punt van kritiek van de Ecologische Autoriteit op de NDA van het Westduinpark en Wapendal. In haar advies uit 2024 stelt zij:

“De drukfactor verstedelijking en connectiviteit komt helemaal niet aan bod, maar is [...] wel van toepassing.”

“Wapendal is zelfs volledig omsloten door bebouwing.”

“Connectiviteit verbeteren. In de omgeving van het gebied zijn verschillende initiatieven om de natuur te verbeteren, waaronder de inrichting van de Haagse Beek als ecologische zone. [...] Daar waar kansen liggen voor het versterken van de robuustheid in en rondom het Natura 2000 gebied moet aangesloten worden bij de ambities en de uitvoering van beide initiatieven.”
 

De Ecologische Autoriteit dringt dus juist aan op meer aandacht voor ecologische verbindingen, en beveelt aan dat de provinciale natuurplannen aansluiten bij gemeentelijke initiatieven. Ook stellen ze klip en klaar dat (gebrekkige) connectiviteit bij Wapendal van toepassing is als factor waardoor de natuur onder druk staat.  Het artikel suggereert ten onrechte dat het ontbreken van dit thema in de NDA de relevantie van deze maatregel ondermijnt.

Omroep West lijkt op zoek naar rapporten die ‘bewijzen’ dat uitbreiding en verbinding van natuur goed is voor de natuur. Maar dat is in de ecologie juist een bekend en onderbouwd principe. Mits het gaat om passende beplanting en beheer, geldt: hoe groter, gevarieerder en beter verbonden natuurgebieden zijn, hoe groter de overlevingskans voor soorten. Juist daarom is het versterken van ecologische netwerken een van de centrale strategieën van het Nederlandse natuurbeleid.

Enkele relevante rapporten

Broekmeyer, M.E.A. & E.G. Steingröver (2001), Handboek robuuste verbindingen: ecologische randvoorwaarden. Alterra. 

RIVM -  “Kennisbundeling Groen en Gezondheid” (2022)

“Het advies van de experts was eensgezind: wacht niet tot alles in detail wetenschappelijk bekend is en leg de lat voor de bewijslast niet te hoog. Er is inmiddels voldoende bewijs om in te zetten op de aanleg van meer en beter groen in bebouwd gebied.”

Planbureau voor de Leefomgeving -  “Natuurbeleid vraagt een andere aanpak dan eerder voorzien” (2023)

“Natuurherstel vraagt, naast goed beheer en uitbreiding van het areaal, om een grotere inzet op ecologisch systeemherstel.”

Naturalis Biodiversity Center - Statusrapport Nederlandse Biodiversiteit 2025 

"Een goede staat van de biodiversiteit is belangrijk voor de biodiversiteit zelf en voor onszelf. Wij leven, ademen, eten en wonen op aarde dankzij de biodiversiteit. Om de biodiversiteit in goede staat te krijgen is het van belang om ruimte te geven aan de natuur, om de drukfactoren te verminderen en om samen te werken aan het versterken van de biodiversiteit."