Vistuig aan banden


19 augustus 2019

Je kunt dit initiatiefvoorstel ook downloaden als pdf.

Inhoudsopgave

Inleiding

Den Haag als stad aan zee kent veel gebruikers op en in het water. De Haagse kust is daarmee een van de toeristentrekkers van de stad. Weer of geen weer, recreanten zijn er jaarrond te vinden om te (kite)surfen, te zwemmen of gewoon te genieten van de zeelucht. In de Noordzee leven ook bijzondere dieren, planten en koralen.

Vele soorten verblijven het hele jaar voor de Haagse kust, terwijl andere alleen in bepaalde seizoenen zijn waar te nemen. Zo ontstond in november 2018 een ware hype rond Johannes de walvis.[1] Met enige regelmaat zijn ook kleinere walvissoorten zoals de bruinvis te zien in het Haagse kustgebied. Helaas is het niet alleen maar zonneschijn aan de kust.

In Den Haag gebruikt een enkele visser staandwantnetten om vissen te vangen. Deze methode zorgt niet alleen voor een pijnlijke dood bij de gevangen vissen, maar ook voor gevaarlijke situaties voor watersportrecreanten.[2]

De laatste jaren wijzen steeds meer onderzoeken uit dat vissen ook wezens zijn die gevoel, pijn en angst ervaren[3]. Het kan minuten duren voor de vissen die verstrikt raken in de staandwantnetten het leven laten. In die minuten ervaren de dieren een stressvolle doodstrijd. Naast vissen is recent nog een bruinvis verstrikt geraakt en overleden in een staandwantnet voor de kust. Voor de veiligheid van mens en dier zijn maatregelen nu nodig.

[1] Bhagwat, N. (2018, 18 november). Tanja (52) maakt bijzondere bultrugfoto's bij Nederlandse kust: ‘Kippenvelmoment.’ AD, opgehaald van http://www.ad.nl

[2] Seijdel, M. (2017, 27 juli). Angst voor ongeluk door verstrikking in visnetten. AD, opgehaald van http://www.ad.nl

[3] Chandroo, K.P., Duncan, I.J.H., & Moccia, R.D. (2004). Can fish suffer?: Perspectives on sentience, pain, fear and stress. Applied Animal Behaviour Science, 86(3-4), 225-250. doi: 10.1016/j.applanim.2004.02.004

Probleemstelling

De kust is een verblijfplaats voor mens en dier. De staandwantnetten worden nu geplaatst bij de havenhoofden van het Scheveningse kustgebied. In dit gebied zijn ook veel watersporters actief. Daarnaast zijn de havenhoofden kraamkamers voor verschillende soorten vissen.

Het gevaar van staandwantnetten zit in de methode hoe het net wordt ‘neergezet’. Dit gebeurt nu dicht bij de havenhoofden. De netten komen verticaal in het water te staan en worden op hun plaats en bij de bodem gehouden middels ankers en/of een loodkoord. Hierdoor ligt de bovenrand van het net onder het water, waardoor de rand niet met het blote oog is waar te nemen.

De netten worden nu veelal van maart/april tot met oktober uitgezet. Soms staan netten meer dan 24 uur uit. De netten worden in het kustgebied geplaatst waar ook recreanten verblijven. Diverse watersporters hebben al een aantal keer een aanvaring gehad met de netten. Een aantal surfers zijn bovendien verstrikt geraakt in de netten en konden worden gered. De kans op ongelukken, bijvoorbeeld met nog niet geoefende surfers, zijn levensgroot. Daarbij zijn ook al meerdere dieren als bijvangst ten prooi gevallen van de netten, zoals de onlangs overleden bruinvis. Maar ook de steeds meer voorkomende zeehond aan de Haagse kust kan slachtoffer worden van de staandwantnetten. Bovendien kan met deze vangmethode niet aan de terugzetplicht worden voldaan voor beschermde vissoorten aangezien de vissen die in het net verstrikt raken, stikken onder water.

Aanpak

Na diverse incidenten is het tijd om dit gevaar weg te nemen voor mensen, maar ook voor dieren. Al talloze jaren is gekozen voor een benadering waarbij geprobeerd is om middels gesprekken de staandwantvissers te bewegen verder uit de kust te vissen. Dit heeft geen resultaat opgeleverd, terwijl er een noodzaak is om te acteren. Nu is een mediationtraject gestart om met de belanghebbenden tot een oplossing te komen, maar helaas worden de belangen van de dieren niet vertegenwoordigd. Met de mediation wordt alleen een oplossing gezocht voor huidige partijen. Nieuwe vissers kunnen alsnog kiezen om te gaan staandwantvissen op de huidige locatie zonder zich aan de uitkomsten van het mediationtraject te houden.

Een aantal gemeenten ging Den Haag al voor en heeft een verbod opgenomen in de Algemene Plaatselijke Verordening[4][5]. Als we de Haagse kust aantrekkelijk willen houden voor het waterleven en de watersporters dan moet de gemeente Den Haag ook een verbod voor het vistuig opnemen in haar APV. Zeker ook omdat deze methode in onze stad slechts door een enkeling wordt gebruikt, maar toch een hoop gevaar en leed kan opleveren.

Daarom wordt voorgesteld onder afdeling 7: aangelegenheden betreffende het toezicht op het strand een nieuw artikel toe te voegen, namelijk artikel 5:43. Op die manier wordt in het belang van de openbare orde en veiligheid, met name voor waterrecreanten, het gebruik van vaste vistuigen in het Haagse kustwater verboden. Het begrip vaste vistuigen, een in andere gemeenten gangbaar begrip om staandwantnetten te definiëren, wordt daarnaast bij de begripsbepaling van artikel 1:1 nader gedefinieerd.

[4] Algemene plaatselijke Verordening Gemeente Castricum, Nieuwsblad van Castricum (31 oktober, 2013). Opgehaald van https://decentrale.regelgeving.overheid.nl/cvdr/XHTMLoutput/Actueel/Castricum/78789.html

[5] Algemene plaatselijke Verordening Gemeente Schagen, Schager Weekblad (17 januari, 2013). Opgehaald van https://decentrale.regelgeving.overheid.nl/cvdr/xhtmloutput/Historie/Schagen/253338/253338_1.html

Financiën

Het voorstel om een verbod van staandwantnetten in het Haagse kustwater op te nemen is budgetneutraal. De handhaving kan worden gedaan door de reguliere handhavende instanties die ook zien op de andere APV-verboden bij de kust, zoals de kustpolitie etc.

Planning

Het is van belang dit verbod op te nemen in de APV vóór het nieuwe strandseizoen (uiterlijk april 2020) van start gaat. Deze wijziging kan makkelijk gecommuniceerd worden omdat de vissers die deze methode toepassen al bekend zijn bij de gemeente. Ook zal de wijziging worden verspreid door diverse mediakanalen van de gemeente.

Ontwerp-raadsbesluit

De gemeenteraad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen d.d. …, gezien het voorstel van Robin Smit (Partij voor de Dieren).

Besluit:

  1. Dat in het belang van de openbare orde en veiligheid en met name de veiligheid van recreanten de Algemene Plaatselijke Verordening van de gemeente Den Haag wordt aangepast en dat een nieuw artikel wordt toegevoegd onder afdeling 7: aangelegenheden betreffende het toezicht op het strand;
  2. Het volgende artikel 5:43 toe te voegen:
    1. Het is verboden te vissen met vaste vistuigen indien het gebruik van die vaste vistuigen kan leiden tot gevaar voor zwemmers en andere gebruikers van het strand.
    2. Het gebruik van vaste vistuigen wordt in ieder geval geacht te kunnen leiden tot gevaar als bedoeld in het eerste lid indien deze vistuigen zich binnen 500 meter van de laagwaterlijn bevinden.
  3. Onder de begripsomschrijving van artikel 1:1 het volgende lid toe te voegen:
    1. Vaste vistuigen: vaste tuigen of instrumenten om vis mee te vangen, waaronder in ieder geval begrepen visnetten, fuiken, warnetten, staande netten.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van …

De griffier,De voorzitter,