Schrif­te­lijke vragen instal­leren hybride lucht/water warm­te­pompen


Aan de voorzitter van de gemeenteraad,

In de gemeente proberen particuliere huiseigenaren hun woning energiezuinig te maken. Inwoners doen dat op verschillende manieren, van energiebesparende maatregelen tot het gebruik van een hernieuwbare energiebron. Een van de middelen hiertoe is een hybride lucht/water warmtepomp, waarbij de aanleg wordt ondersteund door een ISDE subsidie.

Onder verwijzing naar artikel 30 van het Reglement van Orde stelt ondergetekende de volgende vragen:

In het omgevingsloket online, de bestemmingsplannen en de Welstandsnota staat de hybride lucht/water warmtepomp niet vermeld. Volgens afnemers van deze warmtepomp is het daarom onduidelijk of bewoners een vergunning moeten aanvragen voor de aanleg van deze installatie.

1. Ziet de gemeente warmtepompen als een kansrijke techniek om de bestaande particuliere woningvoorraad energiezuiniger te maken?

2. Hebben inwoners van Den Haag een vergunning en/of welstandstoets nodig voor het aanleggen van een hybride lucht/water warmtepomp?

Het Rijk heeft een subsidie beschikbaar gesteld voor het aanleggen van diverse typen warmtepompen.[1]

3. Hoeveel subsidieaanvragen vanuit Den Haag zijn er bij de landelijke overheid gedaan voor het installeren van warmtepompen?

4. Wat heeft gemeente Den Haag de afgelopen drie jaar gedaan om (particuliere) huiseigenaren te informeren en te stimuleren over de mogelijkheden om hun woning klimaatneutraal of energiezuiniger te maken?

5. In hoeverre is daarbij geïnformeerd over de (afwezigheid van) de verplichting om een vergunning aan te vragen voor een warmtepomp?

6. Vanaf 2023 moeten alle kantoren in Nederland verplicht minimaal aan energielabel C voldoen[2]. Zijn voor de verwarming van gemeentelijk vastgoed al warmtepompen aangelegd? Zo nee, waarom niet?

7. In hoeverre worden lokale Haagse bedrijven ingezet om deze warmtepompen aan te leggen?

Bedrijven kunnen gebruik maken van de Energie Investering Aftrek. Hierdoor kunnen bedrijven fiscaal voordelig investeren in duurzame technieken die energiebesparend zijn.

8.Hoeveel bedrijven in Den Haag maken gebruik van de EIA?

9.Wat doet de gemeente om de EIA bij bedrijven onder de aandacht te brengen?



Christine Teunissen

Partij voor de Dieren

[1] http://www.rvo.nl/subsidies-regelingen/investeringssubsidie-duurzame-energie/voor-welke-apparaten/warmtepompen

[2] Kamerbrief energiebesparing gebouwde omgeving 28 november 2016

Het raadslid mevrouw Teunissen heeft op 1 december 2016 een brief met daarin negen vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht.
Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt.


In de gemeente proberen particuliere huiseigenaren hun woning energiezuinig te maken. Inwoners doen dat op verschillende manieren, van energiebesparende maatregelen tot het gebruik van een hernieuwbare energiebron. Een van de middelen hiertoe is een hybride lucht/water warmtepomp, waarbij de aanleg wordt ondersteund door een ISDE subsidie.

Onder verwijzing naar artikel 30 van het Reglement van Orde stelt ondergetekende de volgende vragen:

In het omgevingsloket online, de bestemmingsplannen en de Welstandsnota staat de hybride lucht/water warmtepomp niet vermeld. Volgens afnemers van deze warmtepomp is het daarom onduidelijk of bewoners een vergunning moeten aanvragen voor de aanleg van deze installatie.

1. Ziet de gemeente warmtepompen als een kansrijke techniek om de bestaande particuliere woningvoorraad energiezuiniger te maken?

Een warmtepomp is één van de (installatie)maatregelen waarmee bestaande woningen energiezuiniger gemaakt kunnen worden. In hoeverre een techniek kansrijk is hangt af van de toepasbaarheid in concrete situaties.

2. Hebben inwoners van Den Haag een vergunning en/of welstandstoets nodig voor het aanleggen van een hybride lucht/water warmtepomp?

De toepassing van een hybride lucht-water warmtepomp betekent het aanpassen van de bestaande installatie voor verwarming/warm water en is in principe vergunningvrij. Dergelijke installaties halen warmte uit buitenlucht en doen dat met een speciale collector (vergelijkbaar met een unit voor een airconditioning). In bepaalde gevallen (opvallende zichtbaarheid, bijvoorbeeld op een balkon of dak) is een omgevingsvergunning en/of welstandstoets nodig. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij installatie op een monument of in beschermd stadsgezicht.

Het Rijk heeft een subsidie beschikbaar gesteld voor het aanleggen van diverse typen warmtepompen.

3. Hoeveel subsidieaanvragen vanuit Den Haag zijn er bij de landelijke overheid gedaan voor het installeren van warmtepompen?

Daar hebben de individuele gemeenten geen inzicht in. Het rijk onderzoekt de mogelijkheid het gebruik van de ISDE-regeling op te nemen in de klimaatmonitor (https://lokaalklimaatbeleid.mett.nl/default.aspx).

4. Wat heeft gemeente Den Haag de afgelopen drie jaar gedaan om (particuliere) huiseigenaren te informeren en te stimuleren over de mogelijkheden om hun woning klimaatneutraal of energiezuiniger te maken?

Het programma Werken aan duurzaam woningonderhoud 2016 t/m 2018 richt zich op het duurzaam onderhoud van particuliere woningen in Den Haag (RIS289985). Het gaat om het versterken, opschalen en versnellen van zowel de vraag bij bewoners als het aanbod in de markt. De campagne Hou van je huis bestaat uit de marketing van producten en activiteiten, waarmee de gemeente samen met woningeigenaren, Duurzaam Den Haag en bedrijven duurzaam woningonderhoud wil stimuleren. Bewoners kunnen voor ondersteuning, vragen, tips en ideeën om hun woning klimaatneutraal of energiezuiniger te maken, terecht bij de adviseurs van Hou van je huis in onder andere “pop up stores” in Den Haagen het duurzaamheidsloket van Duurzaam Den Haag. De VvE-balie helpt bewoners met specifieke vragen over VvE’s en duurzaam onderhoud. Elk jaar worden op de energiebeurs duizenden bezoekers geïnformeerd over duurzaamheid, met veel aandacht voor energiebesparing in de woning. Over de resultaten van het programma wordt u begin 2017 geïnformeerd. Daarnaast is Den Haag ook partner in het regionaal energieloket/de (digitale) Woonwijzer Winkel. Via de stimuleringssubsidie Duurzaamheid door Haagse Wijken worden bewoners die collectief met verduurzaming aan de slag gaan ondersteund.

5. In hoeverre is daarbij geïnformeerd over de (afwezigheid van) de verplichting om een vergunning aan te vragen voor een warmtepomp?

Op alle informatiebijeenkomsten/gesprekken met VvE’s of eigenaren geven wij aan dat er te allen tijde rekening gehouden moet worden dat voor aanpassingen/veranderingen aan het gebouw een omgevingsvergunning nodig kan zijn. Dit geldt ook voor warmtepompen; zie ook beantwoording vraag 2.

6. Vanaf 2023 moeten alle kantoren in Nederland verplicht minimaal aan energielabel C voldoen. Zijn voor de verwarming van gemeentelijk vastgoed al warmtepompen aangelegd? Zo nee, waarom niet?

Warmtepompen (WP) zijn op diverse locaties toegepast, meestal in combinatie met een warmte/koude opslagsysteem (WKO). Het betreft de locaties:
- Stadhuis (WP + WKO)
- Stadskantoor Leyweg (WP + WKO)
- Stadsdeelkantoor Ypenburg (WP + WKO)
- Stadsdeelkantoor Scheveningen (gasabsorptieWP)
- De Tempel (WP + WKO)


7. In hoeverre worden lokale Haagse bedrijven ingezet om deze warmtepompen aan te leggen?

Iedereen die een warmtepomp aan laat leggen beslist zelf welk bedrijf hij hiervoor in de hand neemt. De gemeente mag geen specifieke Haagse ondernemers adviseren. Wel zijn Haagse leveranciers van duurzame maatregelen benaderd om hun aanbod via de woonwijzerwinkel te promoten. Het aantal leveranciers dat hier op is ingegaan is echter beperkt. Bij aanleg van warmtepompen voor gemeentelijke panden wordt de reguliere aanbestedingsprocedure gevolgd.

Bedrijven kunnen gebruik maken van de Energie Investering Aftrek. Hierdoor kunnen bedrijven fiscaal voordelig investeren in duurzame technieken die energiebesparend zijn.

8. Hoeveel bedrijven in Den Haag maken gebruik van de EIA?

Gemeenten en omgevingsdiensten hebben hierin geen inzicht.

9. Wat doet de gemeente om de EIA bij bedrijven onder de aandacht te brengen?

De energiebesparingsadviseurs van de Omgevingsdienst informeren bedrijven over de EIA. Ook brengt de gemeente via een eigen adviseur duurzaam ondernemen de EIA bij bedrijven onder de aandacht (o.a. tijdens de bijeenkomsten van de diverse duurzaamheidskringen en bij de energiescans die aan honderden bedrijven is aangeboden).

Het college van burgemeester en wethouders,

de secretaris, de burgemeester,

mw. A.W.H. Bertram J.J. van Aartsen